تبلیغات
اسماعیلیه نیوز - جستاری درباره عبدالله بن سبا/ علیرضا زکی زاده
پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
جستاری درباره عبدالله بن سبا/ علیرضا زکی زاده
شنبه 21 بهمن 1396 ساعت 02:27 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )

گزارش-جستاری درباره عبدالله بن سبا_علیرضا زکی زاده[1]

نویسنده گزارش: مجتبی محیطی

دو نظریه در رابطه با عبدالله بن سبا وجود دارد. گروهی که غالبا مستشرقین و سلفیت هستند اینکه عبدالله بن سبا شخصیتی موثر در صدر اسلام بوده است و گروه دوم که وجود عبدالله بن سبا را انکار می کند. علامه عسکری، هادی خسروشاهی، علی آل محسن و برخی دیگر از نویسندگان که غالبان شیعه هستند این نظریه را تأیید می کنند. برخی نیز در رابطه با عبدالله بن سبا توقف کرده و در وجود یا عدم او سخنی نگفته اند. نویسنده در این مقاله نظر سومی را اثبات کرده است و آن اینکه شخصی به نام عبدالله بن سبا وجود داشته ولی مانند یک شهروند معمولی است که فقط در رابطه با حضرت علی غلو کرده است نه چیزی فراتر.

نسبت عبدالله بن سبا: در این که او چه کسی است نقل ها مختلف است. اکثرا نمی دانند که او چه کسی است ولی در برخی از نقل ها مثل تاریخ طبری و ابن حزم اندلسی ولی را یهودی معرفی کرده اند. برخی مثل بلاذری و سعد اشعری نیز او را از قبیله همدان می دانند.


اولین جایی که نامی از عبدالله بن سبا آورده است تاریخ طبری است. طبری در تاریخش عبدالله بن سبا را مسئول قتل خلیفه سوم عثمان می داند. و حتی شعله ور شدن جنگ جمل را نیز کار عبدالله بن سبا می داند. طبری نسبت هایی دیگر نیز به عبدالله بن سبا می دهد همچون: ترویج رجعت محمد، تأثیر گذاری بر صحابه بزرگی همچون ابوذر و مالک و عمار و محمد بن ابی بکر.

بقیه کتاب های تاریخی نیز از طبری نقل کرده اند. اما به نظر می رسد دیدگاه طبری درست نباشد زیرا هیچ کدام از کتاب های انساب و رجال، ذکری از نام عبدالله بن سبا ندارد. مضافا بر اینکه ناقلین کتاب تاریخ طبری نیز در نزد رجالیون توثیق نشده اند. و راویان کتاب تاریخ طبری تضعیف شده اند. افزون بر آنکه از نظر محتوایی نیز نمی توان به نقل طبری اعتماد کرد زیرا آنگونه که طبری نقل کرده است شخصیت عبدالله بن سبا قدرت مند و صاحب نفوذ است ولی می بینیم که هیچ خبری در تاریخ از او نیست. همچنین اشخاصی مثل ابوذر و عمار که پیامبر خدا بر راستگویی و حق مداری آنها تأکیدمی کند چگونه ممکن است تحت نفوذ چنین شخصی قرار گرفته باشند.

گروه دوم که حکم به افسانگی بودن عبدالله بن سبا کرده اند:

برخی از مستشرقین مثل جولویوس ولهاوزن مستشرق آلمانی، کاینانی، برنرد لوئیس، در وجود عبدالله بن سبا تشکیک کرده است. به نظر می رسد کسانی که در گزارش طبری تشکیک کرده اند به جهت شخصی به نام سیف بن عمر در سند روایت است.

همچنین برخی از اهل سنت نیز عبدالله بن سبا را افسانه می دانند.  طه حسین، به وجود آوردن افسانه عبدالله بن سبا را به جهت ضربه زدن بر شیعه می داند. علی وردی نیز با افسانه شمردن شکل گیری جریان عبدالله بن سبا را ضربه به عمار یاسر می داند. او معتقد است اوصافی را که برای عبدالله بن سبا ذکر کرده اند در حقیقت اوصاف عمار است. چون عمار یمنی بود و سیاه رنگ.

اما برخی از شیعیان نیز مانند علامه عسکری حکم به افسانه بودن عبدالله بن سبا کرده اند. علامه عسکری اثبات می کند که تاریخ طبری را فقط سیف بن عمر روایت کرده است و او این فرد را ساخته است. علامه عسکری در تبیین نظریه خود می گوید: سیف بن عمر که عدانانی بود و از قبایل قحطانی متنفر بود نسبت سبئیه را به قحطانی ها داد. حضرت اسماعیل دو پسر داشت به نام عدنان و قحطان که قریش و بنی تمیم و ... عدنانی بودند و اهل یمن قحطانی بودند. عدنانی ها برای اینکه قحطانی ها را مورد مذمت قرار دهند آنها را سبئیه می خواندند چون جد اعلای عدنانی ها  سبا بن یشحب بن یعرب بن قحطان بود. و از اینجا بود که شخصیت عبدالله بن سبا به وجود آمد.

نویسنده مقاله پس از رد کردن دیدگاه علامه عسکری معتقد است که عبدالله بن سبا وجود داشته است و شواهدی بر این مطلب ارائه می کند.

1.       در رجال کشی 5 روایت در رابطه با عبدالله بن سبا وجود دارد که سند این روایات صحیح است.

2.    روایتی در من لایحضره الفقیه و در تهذیب الاحکام وجود دارد که عبدالله بن سبا از امام در رابطه با حکمت بلند کردن دست در هنگام سوال می پرسد.

3.       در اعتقادات صدوق و رجال طوسی و الغیبه طوسی و برخی از کتابهای تاریخی و حدیثی نقلی از وجود عبدالله بن سبا وجود دارد.



[1] زکی زاده رنانی، علیرضا، «جستاری درباره عبدالله بن سبا» فصل نامه علمی پژوهی تاریخ اسلام، سال شانزدهم، شماره سوم، پاییز 1394، شماره مسلسل63


مرتبط با: شیعه شناسی ,

می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
موضوعات
نویسندگان
برچسب ها
بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , مبارزه امام علی در خیبر , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , جن از دیدگاه داعی ابن ولید , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , مروری بر زندگی حسن صباح , معاد جسمانی , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , ارتباط القاعده با آمریکا , بهشت حضرت آدم , جهاد در فریضه غائبه , شیعه وانشعابات آن , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , اسماعیلیه در خاورمیانه , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , حدیث منزلت , رهبر دروزیان در زمان حاضر , علت فراموشی واقعه غدیر , خواجه های هند , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , خوجه های اثنی عشری , مذهب دروزیان , داعش , انحرافات بیت شیرازی , سید ابوالفضل برقعه ای , اسماعیلیه خالصه , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , ابن تیمیه ناصبی , اسماعیلیان هند , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , مکتب القرآن , امامت از دیدگاه اسماعیلیه , ابو یعقوب سجستانی , اسماعیلیان قهستان , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , عزاداری+اسماعیلیه , حج در اعتقادات اسماعیلیه , عبدالله میمون , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , سید مصطفی حسینی طباطبائی , قیامت از دیدگاه نزاریان ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت