پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
گزارشی از کتاب البدعه و آثارها الموبقه1
شنبه 29 مهر 1396 ساعت 11:51 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )

نویسنده:آیت الله جعفر سبحانی

گزارش: مجتبی محیطی

کتاب «البدعه و آثارها الموبقه» توسط مرجع عالیقدر تشیع حضرت آیت الله سبحانی نگاشته شده است. استاد سبحانی در این کتاب به معنای بدعت در لغت و اصطلاح و تقسیمات بدعت پرداخته است و بدعت از دیدگاه وهابیت را مورد نقد و بررسی قرار داده است. این کتاب بهترین کتابی است که توسط یک عالم شیعی در موضوع بدعت نگاشته شده است.

مقدمه

در اسلام این امر که بدعت در دین حرام است مورد پذیرش همه مسلمانان است. آن چه که مورد اختلاف است این که چه امری بدعت است و چه امری بدعت نیست به عبارت دیگر در گستره بدعت اختلاف است برخی بدعت را بسیار گسترده گرفته در نتیجه بسیاری از کردار مسلمانان را جزو بدعت مذموم و محرم به حساب می آوردند و برخی بدعت را محدود به اموری خاص کرده اند. [1]

بدعت در لغت

بدعت در لغت به معنای هر چیز جدیدی است که قبلا سابقه نداشته است بنابراین هر امر جدید دینی یا عادی (غذا، لباس، بنا و صناعات و..) که قبلا نبوده است و اکنون موجود شده است بدعت محسوب می شود.

اما آن چیزی که حرام است بدعت در دین است. قاموس در این باره می گوید: الحدث فی الدین بعد الاکمال» (ص24-25)

بدعت در اصطلاح

تعاریف گوناگونی نقل شده است برخی به گونه ای بدعت را تعریف کرده اند که شامل هر امر جدیدی می شود و برخی برای بدعت تقسیم بندی هایی ارائه کرده اند که به صورتی بدعت را محدود کرده اند. اما کسانی که بدعت را گسترش داده اند گفته اند: آن چه که در شریعت حادث شود و سابقه نداشته باشد. این اشخاص برای این که بدعت را خیلی عام .گرفته اند مجبور شده اند بدعت را تقسیم بندی کنند. برخی  بدعت را بر دو قسم محمود و مذموم تقسیم کرده اند. که آن چه موافق سنت باشد محمود است و آن چه مخالف سنت باشد مذموم است. یا ابن اثیر بدعت را به بدعت هدی و بدعت ضلالت تقسیم کرده است. و برخی نیز بدعت را به 5 قسم تقسیم کرده اند

سید محسن امین در نقد این نظریه می گوید: بدعت یعنی ادخال آن چه که در دین نیست در دین «البدعه ادخال ما لیس من الدین فی الدین کاباحه محرم او تحریم مباح او ایجاب ما لیس بواجب او ندبه او نحوذالک » بنابراین اختصاص بدعت به بعد از قرون ثلاثه به دلیل حدیث «خیر القرون قرنی» درست نیست زیرا اهل قرون ثلاثه نیز معصوم نیستند همچنین تقسیم بدعت به حسنه و قبیحه و یا تقسیم آن به پنج قسم نیز صحیح نیست. بنابراین بدعت هر چه باشد قبیح است. وی معتقد است که اطلاقات و عمومیات و فحوای ادله شامل مواردی که در عصر نبی نبوده است می شود لذا این موارد بدعت نیست. (ص32)

آیت الله سبحانی معتقد است منشأ تقسیم بدعت به حسنه و سئیه و دیگر اقسام، فعل عمر در رابطه با نماز تراویح است که گفت این بدعتی حسن است و اگر عمر چنین نمی کرد هرگز این تقسیمات ارائه نمی شد. (ص32)

بنابراین به نظر مولف بدعت یک قسم بیشتر ندارد که قبیح و حرام است و آن بدعت در دین است (ص39)

بررسی و تحلیل قیود بدعت (ص33)

اول: التدخل فی الدین بزیاده او نقیصه:  داخل کردن یا کم کردن چیزی از دین  حال آن چیز می خواهد از مسائلی اعتقادی یا فقهی باشد. آیت الله سبحانی معتقد است که مراد از بدعت در کتاب و سنت بدعت در دین است لذا شامل دیگر امور نمی شود. قراین فراوانی از کتاب و سنت وجود دارد که مراد از بدعت، بدعت در دین است. مولف به دلایل زیادی از قرآن و روایات استناد کرده است که ما در اینجا فقط به ذکر دو مورد بسنده می کنیم.

1.       دلالت آیات بر ذم عمل مشرکین زمانی که رزق الهی را حلال و حرام تقسیم کردند

2.       سخن پیامبر  دلالت دارد بر این که مراد بدعت دردین است زیرا حضرت فرمود: «اصدق الحدیث کتاب الله و نافضل الهدی هدی محمد» سپس در ادامه فرمود: «وشر الامور محدثاتها» و سپس فرمود: «کل بدعه ضلاله» که  این فرمایش پیامبر به سیاق ابتدای روایت دلالت بر احداث و بدعت در دین است و اگر کسی بخواهد از این روایت بدعت در همه امور را ثابت کند نباز به تأویل دارد.

دوم: البدعه اشاعه و دعوه:  به اعتقاد مولف زمانی فعل بدعت محسوب می شود که شخص آن اعتقاد را ترویج کند و الا اگر شخصی در خانه خود نشسته و چیزی بر نماز زیاد یا کم می کند اگر چه معصیت کار است ولی این عمل او بدعت محسوب نمی شود. از آیات و روایات نیز استفاده می شود، در صورتی عملی بدعت است که دیگران را نیز به آن امر دعوت کند.(ص42)

 سوم: عدم وجود اصل لها فی الدین: دلیلی در شرع مبنی بر جواز آن فعل وجود نداشته باشد. حال آن دلیل، یا دلیل خاص است و یا دلیل عام است که درهر دو صورت چنین عملی که دلیلی خاص یا عام بر آن وجود دارد صحیح است.

برای دریافت قسمت دوم این کتاب همین جا کلیک کنید.
 


[1] . سبحانی، جعفر، البدعه و آثارها الموبقه، نشر مشعر، تهران1416ق،

 



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
نویسندگان
برچسب ها
حج در اعتقادات اسماعیلیه , معاد جسمانی , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , جهاد در فریضه غائبه , مذهب دروزیان , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , داعش , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , دشنام به ساحت مراجع توسط یاسر الحبیب , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , امامت از دیدگاه اسماعیلیه , ابو یعقوب سجستانی , مبارزه امام علی در خیبر , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , رهبر دروزیان در زمان حاضر , بهشت حضرت آدم , مفتی مصری:قم شهر علم وعلماست , اسماعیلیان هند , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , خوجه های اثنی عشری , آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , اسماعیلیه خالصه , حدیث منزلت , علت فراموشی واقعه غدیر , جن از دیدگاه داعی ابن ولید , عزاداری+اسماعیلیه , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , شیعه وانشعابات آن , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , خواجه های هند , انحرافات بیت شیرازی , عبدالله میمون , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , قیامت از دیدگاه نزاریان , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , اسماعیلیان قهستان , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , معاد از دیدگاه اسماعیلیه , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , مروری بر زندگی حسن صباح , ابن تیمیه ناصبی , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , ارتباط القاعده با آمریکا , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , اسماعیلیه در خاورمیانه ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت