پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
عزاداری امام حسین (ع) توسط نزاریان اسماعیلی
جمعه 31 شهریور 1396 ساعت 08:57 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )

امامان شیعه اسماعیلی نزاری، در اواخر قرن نهم هجری در انجدان(37 کیلومتری شرق اراک در استان مرکزی ) ساکن شدند. انجدان تا اواخر قرن یازدهم میلادی، یعنی دو قرن، مقر امامت و سازمان دعوت شیعیان اسماعیلی نزاری بود. مراسم سوگواری امام حسین (ع) که پس از سقوط حکومت های شیعه مذهب فاطمی و آل بویه در جهان اسلام متوقف شده بود و یا به صورت غیر علنی برگزار می شد؛ بار دیگر در دوره انجدان که دوره احیاء فعالیت های شیعیان اسماعیلی نزاری و مصادف با دولت شیعه مذهب صفویه در ایران می باشد؛ از اهمیت و گسترش بیشتری بر خورد شد و به صورت علنی و عمومی در کوچه و بازار برگزار گردید. مسلمانان شیعه اسماعیلی نزاری نیز که به علت روابط نزدیک با دولت صفوی از آزادی در اجرای مراسم دینی و عبادی خود برخوردار بودند؛ در این دوره به طور علنی و آشکارا در حسینیه ها و اماکنی که برای این منظور ساخته بودند، عزاداری امام حسین (ع) را بر پا می کردند. علت آن هم وجود حسینیه و نخل تاریخی (وسیله ای که در ایام سوگواری سید الشهداء، امام حسین (ع) از آن استفاده می کنند) مولانا شاه خلیل الله (981 - 1043) است که در انجدان به یادگار مانده است. این نخل هنوز هم مورد توجه و احترام اهالی آن سامان بوده و در روز عاشورا از تمامی آبادی ها اطراف که برای عزاداری در این محل جمع شده و آن نخل را به تکیه ها و مساجد می برند. امروزه این نخل در حسینیه تازه تاسیس که در محل قدیمی حسینیه مولانا ذوالفقار علی وجود دارد.


بعد از وفات شاه خلیل الله، بسال ۱۰۹۰ هجری قمری، پسر و جانشینش شاه نزار (۱۰۹۰- ۱۱۳۴)؛ مقر امامت را از انجدان به روستای کهک (در ۴۵ کیلومتری شمال شرق انجدان) منتقل ساخت. شاه نزار بنابر کتیبه روی سنگ قبرش در روز سه شنبه سوم ذیحجه ۱۱۳۴ هجری قمر وفات یافت و به امر و اهتمام پسر و جانشینش سید علی ( ۱۱۳۴- ۱۱۳۹) بنای اولیه مقبره خانوادگی و سنگ مزار شاه نزار ساخته شد. مقبره شاه نزار در سال 1345 هجری شمسی تجدید بناء گردید و به شکل امروزی در آمده است. از دوران امامت شاه نزار در کهک نخلی به یادگار مانده است که نشان دهنده این واقعیت می باشد که اسماعیلیان در دوره کهک نیز مراسم عزاداری سید الشهداء را بر پا می کردند. این نخل هنوز هم مورد توجه و احترام اهالی کهک و مسلمانان شیعه اسماعیلی می باشد. بطوریکه هم ساله بخصوص بعد از سال ۱۳۵۷ هجری شمسی در روز تاسوعا جمعیت عزادار نخل شاه نزار را از مسجد روستا خارج نموده و پس از حرکت در کوچه های روستا در حالی که دسته سینه زنی با نوحه های مخصوص عزداری نخل شاه نزار را مشایعت می نمایند به داخل مقبره شاه نزار می برند و در آنجا مورد استقبال شیعیان اسماعیلی که از مناطق مختلف در این محل جمع شده اند، قرار گرفته و با شربت و چای از عزاداران امام حسین (ع) پذیرایی می کنند. سپس جمعیت عزادار در حالی که نخل شاه نزار را بر دوش حمل می کنند به اجرای مراسم سوگواری و سینه زنی در مقبره خانوادگی شاه نزار می پردازند. و بعد از اقامه اذان ظهر به بر پایی نماز ظهر تاسوعا می پردازند و پس از صرف ناهار تا عصر به مراسم عزاداری خود ادامه می دهند. در مقبره شاه نزار بیرق ها و پرچم های وجود دارد که بعضی از آنها متعلق به سال های قبل از ۱۳۴۰ شمسی می باشد. بر روی یکی از این بیرق ها نام شاهرخ شاه خلیلی (برادر تیمسار شاه خلیلی) حک شده است که بیانگر این واقعیت می باشد، که شیعیان اسماعیلی، در سال های قبل از انقلاب اسلامی و شاید دورتر در دوره قاجاریه، و به طور کلی هر وقت که امکان بر پایی این مراسم فراهم بود در این مقبره به عزادرای می پرداختند.

شیعیان اسماعیلی در مراحل بعدی تاریخ خود، یعنی در دوران امامت ابوالحسن علی که از طرف کریم خان زند به حکومت کرمان منسوب شده بود، در حسینیه شهر بابک و سیرجان که به دستور ایشان ساخته شده بود، مراسم عزاداری ایام محرم را بر پا می کردند. هنوز هم در شهر بابک و سیرجان حسینیه و مسجد مولانا ابوالحسن وجود دارد و مردم این منطقه در آن نذری می دهند.

بعد از وفات ابوالحسن علی، پسرش شاه خلیل الله ( ۱۲۰۶ – ۱۲۳۲) مقر امامتش را مجدداً به کهک انتقال داد. شاه خلیل الله در دوران امامت خود پایه های اولیه حسینیه محلات را ریخت. این حسینیه امروزه در ده پایین محلات قرار دارد و به حسینیه آقا مشهور است.(نام جدید آن حسینیه سید الشهداء می باشد) بعد از شاه خلیل الله جانشینش حسنعلی شاه (آقاخان اول) بنای این حسینیه را تکمیل نموده و در آنجا تا زمان مهاجرتش به هند مراسم عزاداری محرم را برگزار می نمود. حسنعلی شاه علاوه بر تکمیل حسینیه، در آمد چندین دهات بزرگ از قبیل حسن آباد و دولت آباد را وقف عزاداری در محلات نمود. از عزاداری هایی که در دوران حسنعلی شاه در حسینیه محلات برگزار می شد، نخل یا علمی به یادگار مانده است، که امروزه در میان اهالی محلات به علم و نخل سرکار آقا معروف است. این نخل و حسینیه آقاخان هنوز هم مورد توجه و احترام عزاداران حسینی می باشد. بطوری که همه ساله در دهه اول محرم مراسم عزاداری در آنجا بر گزار می گردد. و در روزه تاسوعا نیز اولین علمی که درحسینیه های محلات حرکت داده می شود، علم آقا حسنعلی شاه می باشد. اما نخل آقا از حسینیه خارج نمی شود، فقط نخل دیگری که از جای دیگری وارد حسینیه شده در زیر دست نخل آقا قرار می گیرد. پس از بلند کردن نخل آقا، آن نخل هم حرکت داده می شود. لازم به ذکر می باشد، که پیروان راستین شیعه اسماعیلی بعد از مهاجرت آقا حسنعلی شاه از ایران به هندوستان، نیز مراسم سوگواری ماه محرم را تا سال ۱۳۵۸ شمسی در حسینیه محلات برگزار می کردند. حتی در سال ۱۳۲۰ هجری شمسی، که رضا شاه دستور ممنوعیت عزادرای در بیرون از مساجد و حسینیه ها را صادر کرده بود، اسماعیلیان اقدام به برگزاری این مراسم در سطح شهر محلات نمودند. در سال های اخیر نیز شیعیان اسماعیلی در روز تاسوعا در این حسینیه خرج یا غذا می دهند. علاوه بر حسینیه محلات، در اکثر مناطق اسماعیلی نشین ایران منجمله در مقبره شاه نزار در کهک، در حسینیه و مسجد شهر بابک و کرمان و سیرجان، در خیابان ژاله تهران در زمان مرحوم امیر اسعد شاه خلیلی و همچنین در اکثر خانقا ه های شهرستان بیرجند و قاین مراسم عزادرای با شکوهی در ایام محرم بر گزار می کردند. محمد فاروق فرقانی، در کتاب تاریخ اسماعیلیه قهستان در این باره می نویسد: « اسماعیلیان همانند سایر مردم قهستان در ایام محرم به عزاداری می پردازند و در روزهای نهم و دهم و یازدهم محرم با گندمی که از مردم جمع کرده اند خرج یا غذا می دهند. این مراسم در دوره مراد میرزا با کوشش بیشتری انجام می گرفته است و برای مجالس روضه خوانی، وعاظی از سایر نقاط به سده می آوردند و مجالس ذکر مصیبت حضرت سید الشهداء را بر پا می داشتند و در عاشورا در سده تعزیه خوانان به اجرای مراسم تعزیه یا به اصطلاح محلی شبیه خوانی می پرداختند.ولی حال فقط مجالس روضه خوانی بر قرار است.»

حسنعلی شاه (آقاخان اول)، آقا علیشاه (آقاخان دوم) و سلطان محمد شاه نیز مراسم نوحه خوانی و عزاداری با شکوهی را در ایام محرم در هندوستان برگزار نموده و خود نیز در این مراسم شرکت می کردند و همواره تاکید فراوانی بر اجرای این مراسم در دیگر کشورهای اسماعیل نشین داشتند.

معصوم علیشاه، در کتاب طرایق الحقایق که سفرنامه وی می باشد، بعد از توضیحاتی درباره سفرش به هند و توصیف مراسم به خاکسپاری آقا حسنعلی شاه در حسن آباد بمبئی می نویسد: در حسن آباد بمبئی که موطن آقاخان می باشد، در ایام عاشورا تعزیه داری خوبی انجام می شود. « در حسن آباد بمبئی فرخنده بنیاد مستطاب صفدر جنگی مشهور به جنگی شاه (عموی سلطان محمد شاه) از بنده دعوت نموده بودند رفته تعزیه داری خوبی شد جمعی از اعاظم تجار و اموای باقتدار در آن محضر بودند.»

فدایی خراسانی نیز در کتاب تاریخ اسماعیلیه می نویسد: « در ایام عاشورا در حسن آباد بمبئی، تعزیه حضرت سید الشهداء بر پا می شود، در دهه اول محرم از غنی و فقیر در آن حسینیه نهار می خوردند »

جان نورمن هالیستر، نویسنده کتاب تشیع در هند، که در سال ۱۹۴۶ میلادی یعنی اواخر دوران امامت آقاخان سوم به هند رفته است، در این باره می نویسد: « اسماعیلیان هند در حسن آباد هنوز هم  مراسم تعزیه و عزاداری محرم را برگزار  می کنند. در حالی که خوجه ها ی هند، که اعتقادتشان ترکیبی از عقاید هندو - اسلامی می باشد، مخالف بر پایی مراسم عزاداری در دهه محرم هستند و هرگز در این مجالس شرکت نمی کردند و معتقدند که ضرورت ندارد آنها نیز مانند سایر شیعیان در این ایام عزاداری کنند؛ زیرا ارواح علی (ع) و حسن (ع) و حسین (ع) در جسم امام حاضر قرار گرفته است.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
نویسندگان
برچسب ها
آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , دشنام به ساحت مراجع توسط یاسر الحبیب , خواجه های هند , قیامت از دیدگاه نزاریان , حج در اعتقادات اسماعیلیه , اسماعیلیان قهستان , عبدالله میمون , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , معاد از دیدگاه اسماعیلیه , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , اسماعیلیه در خاورمیانه , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , جهاد در فریضه غائبه , علت فراموشی واقعه غدیر , ابو یعقوب سجستانی , رهبر دروزیان در زمان حاضر , ابن تیمیه ناصبی , مروری بر زندگی حسن صباح , داعش , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , حدیث منزلت , خوجه های اثنی عشری , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , ارتباط القاعده با آمریکا , امامت از دیدگاه اسماعیلیه , اسماعیلیان هند , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , اسماعیلیه خالصه , انحرافات بیت شیرازی , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , مفتی مصری:قم شهر علم وعلماست , بهشت حضرت آدم , مذهب دروزیان , شیعه وانشعابات آن , عزاداری+اسماعیلیه , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , معاد جسمانی , بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , مبارزه امام علی در خیبر , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , جن از دیدگاه داعی ابن ولید ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت