تبلیغات
اسماعیلیه نیوز - تفاوت دیدگاه سلفیه و اهل سنت در موضوع اجتهاد و تقلید
پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
تفاوت دیدگاه سلفیه و اهل سنت در موضوع اجتهاد و تقلید
جمعه 21 اردیبهشت 1397 ساعت 09:43 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )
مجتبی محیطی

اهل سنت با سلفیه اختلافات فراوانی دارند. یکی از  اختلافات مبنایی و اصولی به مبحث «تقلید و اجتهاد» بر می گردد. اهل سنت (پیروان مذاهب اربعه) می گویند در دوران حاضر، اجتهاد مطلق[1] جایز نیست، بلکه باید از ائمه اربعه تقلید کرد و اجتهاد فقط در چهار چوبی که ائمه اربعه تأسیس کرده اند، جایز است. اهل سنت به چنین مجتهدی، مجتهد در مذهب[2] می گویند. آنان بر این باورند که شخص مجتهد فقط می تواند در مذهب معینی اجتهاد کند و تخطی از اصول امام مذهب، جایز نیست. یعنی مجتهدین در مذهب، خودشان شخصا نمی توانند به آیات و روایات رجوع کنند و فهم خود را اساس اجتهادشان قرار دهند،  بلکه باید بر اساس اصولی که امام مذهب (ابوحنیفه، مالک، شافعی و احمد بن حنبل) تأسیس کرده است اجتهاد کنند. اما در مقابل، سلفیه معتقد است تقلید از ائمه اربعه جایز نیست، بلکه باید مانند سلف، مستقیما به کتاب و سنت مراجعه و اجتهاد کرد.  

سلفیه در موضوع اجتهاد، اختلاف جدی با اهل سنت دارد. اختلاف عقیده در موضوع اجتهاد و تقلید به جایی رسیده است که علمای اهل سنت و سلفیه در رد یکدیگر کتاب نوشته اند و گاهی یکدیگر را متهم به گناه و خطا و اشتباه کرده‌اند. سلفیه در رد تقلید نسبت های بسیار زشتی به اهل سنت داده است. اکنون برای اینکه با دیدگاه سلفیه بهتر آشنا شوید به نقل قول هایی از آنان می پردازیم.

دیدگاه سلفیه در رد تقلید اهل سنت

مفتیان سلفیه به اهل سنت لقب مشرک، کافر، نادان، جاهل و گمراه داده اند. همه این القاب به این جهت است که اهل سنت از ائمه اربعه تقلید می  کنند. به برخی از آن اوصاف اشاره می کنیم.

1.گمراه، جاهل و کافر بودن مقلدین: ابن تیمیه که موسس مکتب سلفیه است در مبحثی پیرامون اجتهاد و تقلید بدترین نسبت ها را به اهل سنت و پیروان مذاهب اربعه می دهد. وی می گوید: اگر شخصی از یکی از ائمه اربعه، یعنی ابوحنیفه، مالک، شافعی یا احمد تبعیت کند ولی مقّید به پیروی از یک مذهب خاص نباشد، بلکه اگر در مسئله ای نظریه‌ی غیر امام مذهب خود را برتر دید، به آن شخص مراجعه کند در دین و عدالتش اشکالی نیست و چنین شخصی نزدیک به حق است. اما اگر شخصی گفت من فقط از یکی از ائمه اربعه تقلید می کنم و حتی در صورتی که نظریه دیگر ائمه را برتر بر نظریه امام مذهب خود دید، ولی نظریه امام خود را رها نکند و متعصب در امام مذهب خود باشد، چنین فردی جاهل، گمراه بلکه کافر است. و حتی اگر این شخص معتقد باشد که بر مردم واجب است که از یکی از ائمه اربعه باید تقلید کنند، باید توبه داده شود و در صورتی که توبه نکرد باید کشته شود.[3]

2.شرک بودن تقلید: محمد بن عبدالوهاب بنیانگذار وهابیت با مقایسه پیروان مذاهب اربعه با یهودیان و نصارا می گوید: همانگونه که یهود و نصاری دانشمندان و راهبان خود را خدایان خود، در مقابل پروردگار قرار دادند، شما پیروان مذاهب اربعه نیز از ائمه اربعه پیروی می کنید و نام این پیروی را فقه گذاشته اید. در حالی که خداوند چنین فقهی را شرک نامیده است و پیروی کردن از چنین اشخاصی را «اربابا من دون الله» معرفی کرده است.[4] محمد صدیق قنوجی، یکی دیگر از شخصیت های سلفی، نیز تقلید از مذاهب را شرک می داند. وی می گوید: مشاهده کن که چگونه مقلدین مذاهب اربعه بر تقلید از اموات (ابوحنیفه، مالک، شافعی و احمد) پافشاری می کنند و تصور می کنند که فهم قرآن و سنت مختص آنان است. اینان برای شرک خود به سخنان و خوابهای بزرگان استناد می کنند و کلام ائمه مذاهب اربعه را بر کلام خدا و رسولش مقدم می دارند.[5]

3.عالم نبودن مقلدین: محمد ناصر الدین البانی، محدث برجسته وهابی، معتقد است که مجتهدین در مذهب، عالم نیستند! و نمی توان به آنان لقب عالم داد، زیرا آنان در حقیقت مقلد و پیرو یکی از مذاهب اربعه هستند. به عقیده البانی مجتهدین اهل سنت اظهار علم می کنند در حالی که کارشان فقط تأیید بدعت و گمراهی عامه است.[6]

4.اهل بدعت بودن مقلدین: البانی می گوید: تعجب می‌کنم از برخی معاصرین (پیروان مذاهب اربعه) که در امور فقهی و فرعی، منجمد در آراء سلف هستند و از آنان تقلید می‌کنند، حتی در صورتی که سنتی صریح بر مخالفت آراء امام مذهب خود مشاهده کنند، از آراء امام مذهب خود دست بر نمی‌دارند، در حالی که همین افراد در مسائل جدید که سلف اظهار نظر نکرده‌اند اجتهاد می‌کنند، در امور فقهی با پیروی از ائمه اربعه، مخالف با سنت عمل کرده، در امور جدید ادعای اجتهاد مطلق دارند. این‌ها بدعتی است که در دین سابقه ندارد.[7]  

اینها نمونه ای بود از دیدگاه عالمان قدیم و جدید سلفیه در رابطه با پیروان ائمه مذاهب اربعه. سخن در این رابطه بسیار بیشتر از آن است که در این مقاله کوتاه بگنجد. اما چیزی که بسیار عجیب است اینکه با این تفاوت زیادی که سلفیه با اهل سنت در اعتقاداتشان دارند، اما با صدای بلند فریاد می زنند که ما اهل سنت هستیم! اکنون به سلفیه می گوییم اگر شما اهل سنت هستید پس پیروان مذاهب اربعه کیستند! آیا آنها اهل سنت هستند یا مشرک! البته با توجه به مطالبی که در این مقاله بیان شد پاسخ روشن است. از دیدگاه سلفیه فقط خودشان اهل سنت و مسلمان هستند و قاطبه مسلمانان که پیرو یکی از ائمه اربعه هستند، مشرک، کافر، نادان، جاهل و یا اهل بدعت هستند!

سخنانی اینچنینی از سوی سلفیه باعث شده است که اهل سنت با صدای بلند اعلام کنند که ما وهابی و سلفی نیستیم. عبدالرحمن سربازی یکی از علمای دیوبندیه و موسس و مدیر مدرسه دارالعلوم چابهار است، وی در سال 1370 شمسی مقدمه‌ای زیبا بر کتاب «المهند علی المفند» [8] نوشته است[9]، که اجمالا به آن اشاره می‌شود:

 «زمانی مدرسه دارالعلوم دیوبند مرکز مبارزه با استعمار انگلیس بوده است. روباه پیر فرنگ (انگلیس) برای ایجاد تفرقه و جدایی بین مسلمانان هند و رهبران دیوبندیه، ما را وهابی معرفی کردند در حالی که ما کتبا اعلام می‌کنیم، که سنی حنفی هستیم، تا شاید در این مقطع زمان حساس، که وحدت کلمه در مقابل استکبار جهانی، از اوجب واجبات است، بتوانیم بدینوسیله دست تفرقه افکنان را کوتاه نموده و در برابر جهان‌خواران و استعمارگران کنونی، گام به گام با سائر فرق اسلامی حرکت و در یک کلمه خلاصه کنیم که ما وهابی نیستیم! بلکه سنی حنفی و در خط مشی سیاسی علیه استکبار و استعمار پیر می‌باشیم و در خط تفکر علماء مبارز دارالعلوم دیوبند هستیم و در هر فرصت مقتضی، همراه با برادران مسلمان خود علیه دشمنان مشترک اسلام و مسلمین، آماده مبارزه هستیم.[10]

 



[1] . مجتهد مطلق، مرتبه ای از مراتب اجتهاد است که اهل سنت مرتبه اجتهاد مطلق را فقط برای ائمه اربعه جایز می‌دانند.

[2] . اهل سنت برای اجتهاد چند مرتبه قائل هستند. مجتهد مطلق، مجتهد منتسب، مجتهد در مذهب. اهل سنت معتقدند در دوران معاصر اجتهاد مطلق صحیح نیست یعنی شخص مجتهد نمی تواند بشخصه به کتاب و سنت مراجعه کند و از آیات و روایات استنباط فقهی کند بلکه باید بر اساس اصول امام مذهب خود به اجتهاد بپردازد. آنان نام این اجتهاد را مجتهد در مذهب می نامند.

[3] . «وَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ مُتَّبِعًا لِأَبِی حَنِیفَةَ أَوْ مَالِكٍ أَوْ الشَّافِعِیِّ أَوْ أَحْمَدَ: وَرَأَى فِی بَعْضِ الْمَسَائِلِ أَنَّ مَذْهَبَ غَیْرِهِ أَقْوَى فَاتَّبَعَهُ كَانَ قَدْ أَحْسَنَ فِی ذَلِكَ، وَلَمْ یَقْدَحْ ذَلِكَ فِی دِینِهِ وَلَا عَدَالَتِهِ بِلَا نِزَاعٍ ؛ بَلْ هَذَا أَوْلَى بِالْحَقِّ، وَأَحَبُّ إلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ مِمَّنْ یَتَعَصَّبُ لِوَاحِدٍ مُعَیَّنٍ، غَیْرِ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ كَمَنْ یَتَعَصَّبُ لِمَالِكٍ أَوْ الشَّافِعِیِّ أَوْ أَحْمَدَ أَوْ أَبِی حَنِیفَةَ، وَیَرَى أَنَّ قَوْلَ هَذَا الْمُعَیَّنِ هُوَ الصَّوَابُ الَّذِی یَنْبَغِی اتِّبَاعُهُ، دُونَ قَوْلِ الْإِمَامِ الَّذِی خَالَفَهُ. فَمَنْ فَعَلَ هَذَا كَانَ جَاهِلًا ضَالًّا: بَلْ قَدْ یَكُونُ كَافِرًا ؛ فَإِنَّهُ مَتَى اعْتَقَدَ أَنَّهُ یَجِبُ عَلَى النَّاسِ اتِّبَاعُ وَاحِدٍ بِعَیْنِهِ مِنْ هَؤُلَاءِ الْأَئِمَّةِ دُونَ الْإِمَامِ الْآخَرِ فَإِنَّهُ یَجِبُ أَنْ یُسْتَتَابَ، فَإِنْ تَابَ وَإِلَّا قُتِلَ». ابن تیمیه، احمد، الفتاوی الکبری، محقق: محمد عبدالقادر عطا - مصطفى عبدالقادر عطا، دار الكتب العلمیة، چاپ اول، 1408ق، ج2، ص105

[4] . «اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أرباباً من دون الله) [التوبة: 31] فسرها رسول الله و الأئمة بعده، بهذا الذى تسمونه الفقه، و هو الذى سماه الله شركاً، و اتخاذهم أرباباً، لا أعلم بین المفسرین فى ذلك اختلافاً.» العاصمى النجدى الحنبلى، عبدالرحمن بن محمد، الدرر السنیه فى الاجوبة النجدیه، چاپ ششم، 1411 ق، بى‏جا، ج 2، ص 59.

[5] . «تأمّلْ فى مُقلّدة المذاهب كیف أقروا على أنفسهم بتقلید الأموات من العلماء والأولیاء، و اعترفوا بأن فهم الكتاب و السنة كان خاصاً بهم و استدلوا لإشراكهم فى الصلحاء بعبارات القوم و مكاشفات الشیوخ فى النوم، و رجحوا كلام الامّة و الائمة على كلام الله تعالى و رسوله».  قنوجى بخارى، محمد صدیق، الدین الخالص، دار الكتب العلمیه، بیروت، بى‏تا، ج 1، ص 140.

[6] . «متظاهرین بأنهم من أهل العلم لا یبغون بذلك إلا تأیید ما علیه العامة من البدع والضلالات...». البانی، محمد ناصرالدین، سلسلة الأحادیث الضعیفة والموضوعة وأثرها السیئ فی الأمة، دار المعارف، ریاض، چاپ اوّل، 1412ق، ج2، ص18-17.

[7] . همان، ج2، ص18.

[8] . این کتاب تالیف مولانا خلیل احمد سهارنپوری است که در رد وهابیت نگاشته شده است و جناب مولوی عبدالرحمن سربازی آن را به فارسی ترجمه کرده است. و ترجمه کتاب با عنوان «عقائد اهل سنت و الجماعت در رد وهابیت و بدعت» به زینت چاپ مزین شده است.

[9] . کتاب المهند علی المفند چندین بار به چاپ رسیده است و در چاپ اخیر (1394) مقدمه جدیدی بر کتاب نوشته شده است. این مقدمه مربوط به سال 1370 می‌باشد.

[10] . مقدمه مولانا عبدالرحمن سربازی بر کتاب عقائد اهل سنت و الجماعت در رد وهابیت و بدعت، تالیف مولانا احمد سهارنپوری، 1370ش، نسخه دیجیتال، ص10-11



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
موضوعات
نویسندگان
برچسب ها
مکتب القرآن , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , مبارزه امام علی در خیبر , عبدالله میمون , جن از دیدگاه داعی ابن ولید , بهشت حضرت آدم , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , علت فراموشی واقعه غدیر , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , خوجه های اثنی عشری , مذهب دروزیان , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , اسماعیلیه خالصه , عزاداری+اسماعیلیه , خواجه های هند , اسماعیلیان قهستان , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , سید مصطفی حسینی طباطبائی , حج در اعتقادات اسماعیلیه , سید ابوالفضل برقعه ای , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , شیعه وانشعابات آن , امامت از دیدگاه اسماعیلیه , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , اسماعیلیان هند , انحرافات بیت شیرازی , داعش , ارتباط القاعده با آمریکا , ابن تیمیه ناصبی , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , رهبر دروزیان در زمان حاضر , معاد جسمانی , جهاد در فریضه غائبه , ابو یعقوب سجستانی , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , مروری بر زندگی حسن صباح , قیامت از دیدگاه نزاریان , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , حدیث منزلت , اسماعیلیه در خاورمیانه ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت