تبلیغات
اسماعیلیه نیوز - سخنانی پیرامون شخصیت و اعتقادات ابن تیمیه
پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
سخنانی پیرامون شخصیت و اعتقادات ابن تیمیه
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 ساعت 07:29 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )

نویسنده: م.ج

این نوشتار خلاصه ای از کلاس استاد رضایی پیرامون شخصیت ابن تیمیه است. این کلاس مورخ 3 اردیبهشت 1397 در موسسه دارالاعلام برگزار گردید.

ابن تیمیه شخصیتی پیچیده

ابن تییمه شخصیت پیچیده ای است عبدالرحمن بدوی کتابی دارد با عنوان اشخاص پیچیده، که ابن تییمه از این گونه اشخاص است. ابن تیمیه با همه در می افتد.

ابن تیمیه را به اعتباری می توان ناصبی نامید و به اعتباری می توان او را مانند اهل سنت دانست که هر کس ناسزا به اهل بیت بگوید زندیق است. چگونه ممکن است، کسی هم ناصبی باشد و هم محب باشد هم مجسمه باشد وعم عقل گرا باشد.

تاثیر زمان و مکان بر ابن تیمیه

موقعیت زمانی ابن تیمه هم مهم است. ابن تیمیه در زمانی زندگی می کند که مغول به شهرهای اسلامی حمله می کند و تومار خلافت را در هم می پیچید. از یک سو شخصیت های شیعه چون وزیر ابن قلعمه و خواجه نصیرالدین که جلودار بودند در کنار مغول هستند (هر چند شیعیان جلو تخریب مغول را گرفتند ولی چون ابن تیمیه نگاه خوبی به شیعه ندارد، این مسئله را بر نمی تابد و شیعیان را همراه مغول می بیند)

تأثر ابن تیمیه بر عقاید اهل سنت

امروز جهان اهل سنت به اعتباری پیرو افکار ابن تیمیه است. چون ابن تیمیه خطیب خوبی است و خوب سخن می گوید و شخصیتی مطرح است که در همه باب نیز سخن گفته و نوشته است. ابن تیمیه حدود 120 جلد کتاب نوشته است. 37 جلد مجموعه فتاوی و 11 جلد عقل و نقل در نقد فخر رازی و 9 جلد منهاج السنه و کتاب تفسیر و ... 

مهمترین تأثیر ابن تیمیه شیعه ستیزی است و اگر امروز شیعه را قربت الی الله می کشند از ابن تیمیه تأثیر گرفته اند.

ابن تیمیه در آخر کتاب  الصارم المسلول على شاتم الرسول، حدیثی را از حضرت علی می آورد که تلاش می کند شیعه را از حضرت علی جدا کند و احادیثی می آورد که نشان بدهد شیعه از امام علی جدا هستند. و من یشک فی کفرهم فهو کافر. یا روایتی را می آورد که حضرت علی گفت قومی در آخرالزمان می آیند که به آنها رافضی گفته می شود و آنها کافر هستند.

اگر ما امروز اهل سنت را به لحاظ اعتقادی سلفی و پیرو ابن تییمه بدانیم حکم اهل سنت مشخص می شود. امروز اهل سنت متأثر از ابن تیمیه است.

تشابه قرن 7 با قرن 15 باعث می شود که همان ادبیاتی که ابن تیمه در آن قرن احیا کند باعث شده است که امروز همان ادبیات ابن تیمیه مورد توجه قرار گیرد.

ابن تیمیه از نظر علمی مورد توجه است و از نظر علمی اهل سنت و دیگران او را در نظر دارند. در میان اهل سنت شخصیتی مثل ابن تیمیه کم وجود دارد که بر همه مباحث تسلط داشته باشد.

تأثیر ابن تیمیه بر اختلاف شیعه و سنی

تا قرن دهم شیعه و سنی در تقابل یکدیگر نیستند ولی از قرن دهم اختلاف بیشتر شد و این اختلاف شاید به خاطر ابن یتیمه باشد. یعنی اثار فقهی و کلامی شیعه با رویکردی پاسخگویانه به ابن تیمیه است و این اختلافات را بیشتر کرده است و از سویی اهل سنت از نظر اعتقادی به سمت ابن تیمیه رفته است و این باعث عمیق تر شدن اختلاف شده است.

ابن تیمیه و تعارض عقل و نقل

مهمترین بحث ابن تیمیه بحث تعارض عقل و نقل است. ابن تیمیه وقتی تعارض عقل و نقل را ثابت می کند می گوید اکنون باید به سراغ نقل رفت و نقل می گوید که خدا مکان دارد و ...

فخر رازی می گوید اذا تعارض العقل و النقل فالعقل مقدم و همه دیگر علما تا قرن هفتم می گویند که در بحث صفات الهی در تعارض عقل و نقل، عقل مقدم است. زیرا خدا با عقل ثابت شده است و خدا را با عقل تصور کرده اید و وقتی عقل را ثابت کردید با ادله عقلی ثابت کردید و اگر بخواهیم ادله نقلی را مقدم کنیم یعنی باید ادله عقلی را کنار نهیم و چنین چیزی امکان ندارد.

ابن تیمیه در مقابل می گوید در تعارض بین عقل و نقل، نقل مقدم است چون نسبت ما به دین، مثل نسبت مقلد به مفتی است. نقل می گوید خداوند جسم است و من باید بپذیریم، چگونه می توانم بگویم که من قبول ندارم. این سخن مانند آن است که مقلدی به نزد مفتی برود و سخن مفتی را نپذیرد، چون با عقلش سازگار نیست.

این سخن ابن تیمیه پذیرفتنی نیست زیرا حتی در صدر اسلام برخی از صحابه با نصوص صریح دینی پیامبر نیز مخالفت کردند.

مهمترین دلیل برتری نقل بر عقل اجماع است. اکنون باید گفت که مراد از اجماع آیا اجماع مسلمانان است یا اجماع سلف است. اگر مرادتان از اجماع، اجماع مسلمانان باشد که چنین اجماعی تحقق نیافته است زیرا شیعه، اشاعره و معتزله با سخن شما مخالف هستند. حتی ابوالحسن اشعری که ابن یتیمه سعی دارد او را مصادره کند با این سخن مخالف است. ابن تیمیه می گوید اشاعره مومن و مسلمان نیستند و اجماع آنان برای ما ارزش ندارد. بنابراین مراد از ابن تیمیه از اجماع، اجماع اصحاب حدیث است که به آنان اهل سنت نیز گفته می شود. اما حقیقت آن است که حتی اهل حدیث نیز اجماع بر چنین مطلبی نداشتند. اما اگر بگوییم مراد ازاجماع، اجماع سلف بود می بینیم که آنها نیز چنین اجماعی نداشتند. احمد بن حنبل در چند جا احادیث را تأویل می کند.

ابن تیمیه و جسم دانستن خداوند

از نصوصات ابن تیمیه این است که همانگونه که انسان را می شناسیم خدا را هم می شناسیم ولی همانگونه که حقیقت انسان را نمی شناسیم حقیقت خدا را هم نمی شناسیم.

حدود 90 درصد کتابهای ابن تیمیه در این موضوع است که خداوند جسم است و هر کس مخالف با این سخن بگوید کافر و مرتد است. ولی در جایی هم می گوید که هیچ گونه تشابهی بین خدا و انسان نیست و مراد از تشابه لفظی است بنابراین ابن تییمه موحد است نه مشبهه.

وی می گوید معیار نقص و کمال انسان است. آیا انسانی که دست و پا دارد کامل است یا آنکه ندارد. آیا انسانی که تحرک دارد کامل است یا آنکه ثابت است؟ بنابراین همه پذیرفتیم که خدایی که دارای جوارح انسانی است کامل است. و خدایی که فیلسوفان ثابت می کنند خیالی است و هر آنچه که جسمی و جسمانی نباشد موجود نیست. بنابراین خدای تعالی جسم است مثل جسم انسان. ولی چه کسی گفته است که هر چه در دنیا است مثل هم هستند بلکه با یکدیگر فرق دارند و همین تفاوت بین خدا و انسان است. خدا جسم است ولی جسمی متفاوت با جسمیت انسان.

به ابن تیمیه می گوییم که جسم دارای طول و عرض عمق است و ابن تیمیه می گوید خداوند هم دارای جسم و طول و عرض است زیرا روایاتی است که وقتی روی کرسی می نشیند عرش احساس سنگینی می کند. ولی ما جسمانیت خدا را نمی دانیم به چه شکلی است.

ابن تیمیه و تکفیر

ابن تیمیه می گوید ما هیچ اهل قبله ای را تکفیر نمی کنیم، ولی وی شیعه و اشاعره را در موارد زیادی تکفیر کرده است. وی می گوید اینها (شیعه و اشاعره) خارج از اسلام هستند، چون اینها در حقیقت اهل قبله نیستند و رسول را تکذیب می کنند.

مهمترین دقدقه ابن تیمیه

ابن تیمیه نه دقدقه دین را داشت و نه دقدقه صحابه را داشت بلکه به دنبال یک حکومت مستبدی بود که بتواند در مقابل مغول ایستادگی کند. ابن تیمیه در زجر روانی بود که چرا یک قوم کافر بر دنیای اسلام مسلط شده است و روافض هم در همین زمان رشد می کنند و ابن تیمیه این را بر نمی تابد و باعث می شود که یک ترسیمی از خداوند ترسیم کند. به همین جهت می گوید خداوند ابن سینا و ابن عربی نمی تواند یک سرزمین کوچک را حکمرانی کند ولی آن خدایی که در قرن اول مسلمانان را تحریک کرد و آن همه فتوحات داشتند آن خدایی بود که صحابه معرفی کردند .

ابن تیمیه و دفاع از اهل حدیث

اهل سنت یک تئوری دارند. آنها می گویند اکثریت نشان حقانیت است، ولی ابن تیمیه این سخن را نمی پذیرد چون خودش را مدافع نظریه اهل حدیث می داند و اهل حدیث همیشه در اقلیت بوده اند.

ابن تیمیه و مجاز

ابن تیمیه می گوید مجاز در ادبیات دینی نداریم. او می گوید که مجاز بافته علمای قرن سوم به بعد است. وی می گوید تفسیر عقلی نیز کفر است. حتی وی فقه را هم چند نص را قبول دارد و بقیه اش را نمی پذیرد.

ابن تیمیه و عصمت صحابه

ابن تیمیه معتقد است که هر کس پیامبر را دیده باشد صحابه است و قید این که صحابی باید بر اسلام مرده باشد را ندارد بلکه می گوید اگر کسی پیامبر را دید صحابی است و صحابه عادل هستند. ابن تیمیه می گوید صحابه عصمت عملی دارند و هر کار کرده اند و هر گناهی کرده اند تمام شده و دیگر نباید در آن رابطه سخن گفت. چون آنان قصد خوبی داشتند و هر کاری کردند مجاز هستند و نباید به آنان بد گفت.

دربحث اجماع نهایت سخن ابن تیمیه این است که اجماع خواص صحابه مد نظر است و مراد از خواص صحابه شیخین هستند.

ابن تیمیه و ضدیت با شیعه

شاه کلیدهای ابن تیمیه بر ضد شیعه بحث غلو و سب صحابه است که معتقد است چنین شخصی کشتنش جایز است.

اما همین ابن تیمیه چنان در رابطه با شیخین و صحابه غلو می کند که حد ندارد. وی به عمر علم غیب می دهد. حدیثی است در منابع روایی اهل سنت که زمانی عمر در نماز گفت الجبل الجبل. بعد از نماز از او پرسیدن که چه اتفاقی افتاد. گفت در منطقه ای دور (نهران) سربازان اسلام نمی دانستند چکار کنند و من به آنها گفتم که به کوه پناهنده شوند. ابن تیمیه این علم غیب را برای خلیفه دوم می پذیرد یا چنان در رابطه با عمر غلو می کند که می گوید زمانی رود نیل طغیان می کرد و مردم باید دختری زیبا را به رود هدیه می دادند تا آرام شود. عمر نامه ای به رود نیل نوشت و در آب نیل انداختند و دیگر رود آرام شد. حتی در بحث قلم و دواد عمر را از پیامبر بالاتر می برد. وی می گوید که عمر می دانست که پیامبر چیزی می نویسد که به ضرر است برای همین جلوگیری کرد. چنانکه می بینیم ابن تیمیه حتی حاضر است برای خلیفه دوم به تنقیص پیامبر نیز تن در دهد.

ابن تیمیه و عداوت با امام علی (ع)

در اینکه آیا ابن تیمیه ناصبی است یا خیر بحث فراوان است ولی از مجموع سخنانش ثابت می شود که وی حضرت علی را بسیار تنقیص می کند. وی می گوید هر کس به خلفا فحش دهد باید کشته شود ولی حضرت علی را استثا می کند و می گوید که صحابه به علی دشنام دادند. وی به گونه ای سخن می گوید که مشروعیت فحاشی نسبت به امام علی را صادر می کند.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
موضوعات
نویسندگان
برچسب ها
ابو یعقوب سجستانی , امامت از دیدگاه اسماعیلیه , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , سید مصطفی حسینی طباطبائی , رهبر دروزیان در زمان حاضر , جهاد در فریضه غائبه , مذهب دروزیان , جن از دیدگاه داعی ابن ولید , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , حج در اعتقادات اسماعیلیه , اسماعیلیان هند , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , مروری بر زندگی حسن صباح , بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , خوجه های اثنی عشری , معاد جسمانی , شیعه وانشعابات آن , مبارزه امام علی در خیبر , مکتب القرآن , داعش , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , عبدالله میمون , اسماعیلیان قهستان , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , قیامت از دیدگاه نزاریان , آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , اسماعیلیه خالصه , بهشت حضرت آدم , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , عزاداری+اسماعیلیه , ارتباط القاعده با آمریکا , سید ابوالفضل برقعه ای , علت فراموشی واقعه غدیر , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , انحرافات بیت شیرازی , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , ابن تیمیه ناصبی , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , خواجه های هند , حدیث منزلت , اسماعیلیه در خاورمیانه ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت