پایگاهی برای شناخت مذاهب اسلامی با رویکردی تقریبی
فردوسی، ناصرخسرو و اسماعیلیّه
سه شنبه 28 فروردین 1397 ساعت 12:30 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست مسافر786 | ( نظرات )


مقاله 3، دوره 11، شماره 19، بهار و تابستان 1394، صفحه 67-98       

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

حمیدرضا اردستانی         

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول

چکیده

پژوهندگان شاهنامه پیش از این اغلب به­ تشیّع فردوسی، از گونۀ زیدی و دوازده امامی و اسماعیلی اشاره­ کرده­اند­. نگارنده نیز نظرِ اخیر را بـه­ حقیقت نزدیک­تر می­بیند زیرا

1-میانِ اسماعیلیان و دهقانانِ ایران­دوست، پیوند­هایِ بسیار نزدیک وجود داشته است و اهل تسنّن پیوسته اسماعیلیّه را به داشتن باورهای کهن ایرانی متّهم می­کردند؛

2- فردوسی مانند ناصرخسروِ اسماعیلی و اسماعیلیان، هم­راهیِ تشبیه و تنزیه را در شناختِ خداوند سودمند می­داند؛

3- در مصراعی از دیباچه، خداونـد «نگارندۀ برشده گوهر» دانسته می­شود که بر بنیانِ سخنانِ ناصرخسرو اسماعیلی، می­توان «برشده» را جوهرِ (در مقابل عَرَض) عقل و نفس کلّی پنداشت که مایۀ همۀ آفرینش­ است؛

4- فـردوسی چون نـاصرخسـرو، بر بنیانِ حکمتِ اسماعیلی، دیگران را به ژرف­نگری در کلامِ خداوند فرامی­خواند که دست­آوردِ آن می­تواند دریافتِ بطنِ سخنِ خداوند باشد؛

5- وصف روندِ آفرینش در دیباچه، بدان­چه اسماعیلیان و ناصرخسرو معتقدند، نزدیک است؛ 6- فردوسی چون ناصرخسرو اسماعیلی، از خداوندِ تنزیل (ناطق) سخن می­گوید که خداوندِ تأویل (وصیّ) باید رمزِ سخنانِ او را بگشاید؛ 7- فردوسی هم­چون ناصرخسرو در ستایشِ خاندانِ پیامبر، از تعبیرِ «اهل بیت» استفاده می­کند و برخلاف بسیاری از مورّخان و جغرافی­دانانِ سنّی­مذهب که چون از شهرِ تـوس سخن می­گویند، یادی هم از امام رضا (ع) می­کنند، اشاره­ای به ­این امام نمی­کند که در نزدیکیِ او مدفون است. اگر چنین می­کرد، دلیلی بر دوازده امامی بودنِ او می­شد.

کلیدواژه ها

اسماعیلیّه؛ اهل بیت؛ برشده¬گوهر؛ تشبیه و تنزیه؛ ژرف¬نگری؛ ملّی¬گرایی؛ وصیّ

برای دریافت کامل مقاله اینجا کلیک کنید



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
موضوعات
نویسندگان
برچسب ها
امامت از دیدگاه اسماعیلیه , ارتباط آقاخان اول با انگلیسی ها , سید ابوالفضل برقعه ای , عزاداری+اسماعیلیه , مذهب دروزیان , زندگی نامه خواجه نصیر الدین طوسی , زکاه فطره از دیدگاه اسماعیلیان , توحید از دیدگاه اسماعیلیه , آیا امام اسماعیلیان دارای ویژگی امامت است؟ , اسماعیلیه در خاورمیانه , مهدویت از دیدگاه اسماعیلیه , مبارزه امام علی در خیبر , معاد جسمانی , فضایل امیر المومنین علی علیه السلام , مکتب القرآن , خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟ , رحیم پور/شیعه واقعی درد دین دارد , علامه بدرالدین رهبر معنوی زیدیه , رهبر دروزیان در زمان حاضر , یاسر الحبیب (عمامه های انگلیسی) , تاویل از دیدگاه ناصر خسرو , اسماعیلیان قهستان , اسماعیلیه خالصه , بشهت وجهنم از دیدگاه ناصر خسرو , سید مصطفی حسینی طباطبائی , داعش , خواجه های هند , انگشتر بخشی حضرت علی علیه السلام , احتجاجات امیر المومنین بر حقانیت خودش , حدیث منزلت , جن از دیدگاه داعی ابن ولید , دکتر عصام العماد شیعه مستبصر , علت تفاوت نماز خواند شیعیان با اهل سنت , شیعه وانشعابات آن , امامت از دیدگاه حمید الدین کرمانی , علت فراموشی واقعه غدیر , حج در اعتقادات اسماعیلیه , آیت الله جوادی آملی-زیارت عاشورا , جهاد در فریضه غائبه , مروری بر زندگی حسن صباح , قیامت از دیدگاه نزاریان , ایمن الظواهری رهبر گروه القاعده , ابن تیمیه ناصبی , ارتباط القاعده با آمریکا , انحرافات بیت شیرازی , بهشت حضرت آدم , ابو یعقوب سجستانی , خوجه های اثنی عشری , عبدالله میمون , اسماعیلیان هند ,
لینک دوستان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت